Lijsttrekker, lijstduwer, 2e plaats kamer, de voorzitter van dit, de leider van dat... Op het nieuws horen we heel wat functies aan bod komen, maar wat houden deze nu precies in?
Wie doet wat binnen een partij en hoe worden die jobs nu verdeeld? In dit artikel proberen we wat duidelijkheid te scheppen.

 Het duurt niet meer zo lang of het is 25 mei. Met zijn allen trekken we naar de stembus om aan te vinken wie ons gaat vertegenwoordigen op federaal, gewestelijk en zelfs Europees niveau. Toen de zogenaamde sperperiode nog niet was ingesteld, maakten politici er een sport van om heel het land vol te hangen met hun foto. Breeduit glimlachend keken ze ons dan aan en je kon geen straat indraaien, of je keek in de ogen van een man of vrouw die je aansprak met slogans als 'denken durven doen' of 'geef Vlaanderen vleugels'. De boodschap was duidelijk, stem op mij. Wat voor de meesten iets minder duidelijk was, waren de opschriften als '2e plaats kamer', 'lijsttrekker' of '1e opvolger senaat'. Zo'n borden kom je niet meer tegen, maar stemmen doe je nog steeds. Stem je dan het beste op de lijsttrekker of de lijstduwer? We overlopen even de verschillende functies.

De voorzitter
Aan het hoofd van een partij staat natuurlijk de partijvoorzitter, deze persoon staat aan de top van een politieke partij. De voorzitter verdeelt de verschillende functies, neemt belangrijke besluiten en treedt vaak naar voren in de media.
We sommen de voorzitters van de belangrijkste Nederlandstalige partijen even op.

NVA (Nieuw-Vlaamse alliantie):
Bart De Wever, partijvoorzitter, Vlaams parlementslid en burgemeester van Antwerpen.

CD&V (Christen democratisch en Vlaams):

Wouter Beke, partijvoorzitter, senator en burgemeester van Leopoldsburg.

Open VLD (Vlaamse liberalen en democraten):

Gwendolyn Rutten, partijvoorzitter en kamerlid.

SP.A (Socialistische partij anders):

Bruno Tobback, partijvoorzitter en kamerlid.

Groen:

Wouter van Besien, partijvoorzitter.

Vlaams Belang:

Gerolf Annemans, partijvoorzitter en federaal parlementslid.

Zoals je ziet combineren sommige partijvoorzitters hun voorzitterschap nog met een zetel in het parlement, of een bureau op het gemeentehuis. Dit is niet altijd even simpel want ze hebben als voorzitter heel wat werk te doen.

Al die lijsten...
Misschien had je het al begrepen, je stemt op personen die gerangschikt staan in 'lijsten'. Er zijn lijsten van de kamer, de senaat... Degene die eerst op de lijst staat, heeft de meeste kans op een zetel. Na hem komen dan afhankelijk van het aantal stemmen dat de partij haalt, de mensen op de 2e, 3e 4e ... plaats aan de beurt. Wanneer er nu iemand zich bedenkt en zegt dat hij toch niet wil zetelen op de plaats waar hij/zij zich kandidaat voor heeft gesteld, wordt deze persoon vervangen door de 1e opvolger. Voor elke lijst is er dus een parallelle lijst met daarop de 1e, 2e, 3e... opvolgers voor wie je kan stemmen.
In Nederland is het systeem iets logischer, daar wordt de weggevallen kandidaat gewoon vervangen door degene die op de volgende plaats op de lijst staat.

Zoals eerder gezegd vormen voorzitters het gezicht van de partij. Zij zijn de personen die de gemiddelde Belg kent van op tv en daarom zijn zij ook meestal degenen die de stemmen binnenhalen. Dit brengt ons op de functie van lijsttrekker. De lijsttrekker is degene die op de 1e plaats van een lijst staat. Hij/zij voert de belangrijke debatten, komt vaak in de media en krijgt zowel binnen als buiten de partij de meeste aandacht. Elke partij heeft meerdere lijsttrekkers. Je hebt namelijk verschillende lijsten voor alle verschillende niveaus van de politiek (gewestelijk, provinciaal, federaal...). Wat je moet onthouden is dat de lijsttrekker een belangrijk figuur is en zich zoveel mogelijk zal laten horen, zowel in de media als de politiek. Wanneer je op een bepaalde partij stemt, zal de lijsttrekker jou zeker en vast vertegenwoordigen in bv de kamer.
Lijsttrekkers voor de volgende verkiezingen zijn bijvoorbeeld Stefaan Van Hecke (Groen), Siegfried Bracke (NVA), Patrick Dewael (Open VLD)...

Een partij naar de overwinning slepen is zeker niet gemakkelijk. Er liggen een hele boel obstakels op je weg en de concurrentie is niet min. Met een lijsttrekker alleen kom je er dus niet. Je moet ook een lijstduwer hebben. Lijstduwers zijn meestal de oude rotten in het vak. Het zijn bekende figuren die veel vertrouwen opwekken bij de kiezer. Ze geven zich op voor een zo goed als onverkiesbare plaats (helemaal onderaan de lijst). Hun bedoeling is dus helemaal niet om verkozen te worden, maar gewoon om stemmen te ronselen. Mensen vinken hun naam aan in het kieshokje, maar stemmen dus eigenlijk iemand anders naar de top. Slim gezien van die politici. Zo kan het bijvoorbeeld ook zijn dat een minister de functie van lijstduwer vervult op de lijst van de kamer. Hij wil helemaal niet zetelen in de kamer, maar helpt zijn partijgenoten wel vooruit.
Lijstduwers waar op 25 mei 2014 op gestemd kan worden zijn oa. Herman De Croo (Open VLD), Gerald Kindermans (CD&V)...

Fracties
Een ander woord dat je misschien al wel eens gehoord hebt, is fractievoorzitter. Om goed te kunnen begrijpen wat deze job nu precies inhoudt is het misschien handig om te weten wat een fractie is. Wanneer alle stemmen geteld zijn, zetelen er naargelang het aantal stemmen van iedere partij een aantal mensen in het parlement of de kamer. Van een bepaalde politieke partij zetelen bijvoorbeeld 18 leden in het Vlaams parlement. Deze mensen vormen dan samen een fractie. Ze gaan dezelfde standpunten behartigen in dit parlement en komen als een blok naar voren. Zo'n fractie wordt dus geleid door een fractievoorzitter. Dit is een vrij belangrijke functie en brengt veel werk met zich mee. De job van fractievoorzitter wordt dus meestal gegeven aan een ervaren en hardwerkende politicus.

Het bestuur
Elke partij heeft een partijbestuur dit bestaat uit de belangrijkste leden van de partij en wordt voorgezeten door de partijvoorzitter. De taak van het bestuur is om de politieke koers van de partij te bepalen en strategieën uit te werken.

Naast het partijbestuur is er ook nog het dagelijks bestuur (ook wel partijsecretariaat genoemd), voorgezeten door de algemeen directeur of partijsecretaris. Hun taak is om de dagdagelijkse gang van zaken te regelen, taken te verdelen, leden te werven, verkiezingscampagnes te coördineren en de communicatie met de media te verzorgen. Belangrijke taken hier zijn die van penningmeester, woordvoerder, secretaris...

Je ziet, een partij bestaat niet enkel uit de mensen die op het nieuws komen. Niet elk partijlid doet zomaar wat hij wil. Een politieke partij is een reusachtig geheel, dat niet alleen bestaat uit politici, maar uit een hele staf die net zoals de staf van een bedrijf, heel wat te regelen heeft. Elke partij kan rekenen op honderden vrijwilligers over heel België, en deze moeten allemaal een taak toegewezen krijgen. Alles moet gestructureerd te werk gaan, van de kleinste gemeente, tot in het Europese parlement. Dit lukt alleen door een goed partijbestuur en gemotiveerde partijleden. Die motivatie wordt dan misschien wel beloond met een functie als lijsttrekker...

 

Deel dit artikel

Powered by CoalaWeb

BPolitix op Twitter

BPolitix op Facebook!